← Sağlık Kütüphanesi

Kalp sağlığı · 5 dk okuma

Tansiyon aleti nasıl seçilir? Hangi tansiyon aleti doğru ölçer?

Eczane rafında yan yana dizilmiş onlarca tansiyon aletinin her biri, kutusunun üzerinde doğru ölçtüğünü söyler. Evde aldığınız her ölçüm, hekiminizle birlikte değerlendireceğiniz kaydın bir parçası olacağından doğru cihazı seçmek kuşkusuz biraz zaman ayırmaya değer. Bir cihazın ne kadar doğru ölçtüğünü anlamak için etiketindeki ifadeye değil, bağımsız kuruluşların yaptığı sınamalara bakmak işinizi epeyce kolaylaştırır.

Tansiyon aleti seçimini özetleyen infografik. Evde ilk tercih doğrulanmış üst kol cihazıdır, piyasadaki otomatik cihazların yaklaşık yüzde 6'sı yeterince test edilmiştir ve 4 yıldan eski cihazların doğruluğu azalabilir.
Tansiyon aleti seçerken göz önünde bulundurmanız gereken üç esas nokta. Kaynak: Avrupa Hipertansiyon Derneği'nin 2021 ölçüm kılavuzu ve Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin 2024 hipertansiyon kılavuzu.

Hangi tansiyon aleti doğru ölçer?

Evde ölçüm için en güvenilir seçenek, doğruluğu bağımsız bir kuruluşça sınanmış otomatik bir üst kol cihazıdır. Cihazın kutusundaki ifadeyle yetinmeyip bağımsız sınamanın sonucuna da bakmak yerinde olur, zira hekimlere yol gösteren kılavuzlardan biri olan Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin 2024 tarihli hipertansiyon kılavuzuna göre piyasadaki otomatik cihazların yalnızca yaklaşık yüzde 6'sı yeterince test edilmiştir. Bu nedenle bir cihazı satın almadan önce modelini doğrulanmış cihaz listelerinde aramanız en sağlam yoldur.

Doğrulanmış cihaz listesine nasıl bakılır?

Doğrulanmış cihaz, doğruluğu belirli bir test protokolüne göre sınanmış ve bağımsız bir komitenin değerlendirmesinden geçmiş cihaz demektir. Bu cihazları ulusal ve uluslararası kuruluşlar listeler. Avrupa Hipertansiyon Derneği'nin 2021 tarihli ölçüm kılavuzu, doğrulanmış cihazların listelendiği sitelere örnek olarak stridebp.org ve validatebp.org'u anar. Bu iki siteden validatebp.org, Amerikan Tabip Birliği'nin (AMA) cihaz listesidir ve cihazları markaya, kola sarılan manşetin boyuna ve cihaz türüne göre süzmenize imkân tanır.

Doğrulanmış cihaz listesinde arama yaparken cihazın tam model adını kullanmanız esastır, çünkü aynı markanın farklı modelleri ayrı ayrı sınanır. Listedeki her cihaz, sınandığı kişi grubu için doğrulanmıştır ve validatebp.org bu nedenle cihazları uygun oldukları kişi grubuna göre de süzmenize izin verir. Hamilelik ya da çocuk yaş grubu gibi özel durumlarda uygun cihazı hekiminize danışarak seçebilirsiniz, cihazın sizin için uygun olup olmadığından emin olamadığınız her durumda da eczacınız ya da hekiminiz size yol gösterebilir. Listeler zaman içinde güncellendiği için bir marka adı vermek yerine sizi doğrulanmış cihaz listelerine yönlendiriyoruz, böylece her zaman güncel bilgiye ulaşabilirsiniz.

Üst kol mu, bilek mi, akıllı saat mi?

Evde ölçüm için ilk tercih üst kol cihazıdır. Bilek cihazı ise belirgin obezite gibi, üst kola uygun bir manşetin bulunamadığı durumlarda bir alternatif olarak düşünülür. Bileğe takılan akıllı saatler ile kola manşet sarmadan ölçüm yapan manşetsiz cihazlar, Avrupa kılavuzlarında rutin klinik kullanım için henüz önerilmemektedir.

Cihaz türlerine kılavuz bakışı
Cihaz türüKılavuz görüşüKimin için
Doğrulanmış üst kol cihazıEvde ölçüm için standart seçenekÇoğu yetişkin
Doğrulanmış bilek cihazıÜst kola manşet takılamadığında alternatifKola uygun manşet bulunamayanlar
Akıllı saat, manşetsiz cihazHenüz rutin klinik kullanım için önerilen seçenekler arasında değilMerak amacıyla izlenebilir, kararlar için doğrulanmış cihaz

Bilek cihazı kullanacaksanız cihazın doğrulanmış olmasına ve ölçüm sırasında bileğinizi kalp hizasında, hareketsiz tutmaya bilhassa dikkat etmeniz gerekir. Akıllı saatinizin gösterdiği tansiyon değerini merak amacıyla izleyebilirsiniz, ancak tanı ya da tedaviyle ilgili bir karar söz konusu olduğunda doğrulanmış bir üst kol cihazıyla alacağınız ölçümler daha güvenilirdir.

Manşet boyu nasıl seçilir?

Kolunuza uygun bir manşet, doğru sonucun başlıca şartlarından biridir. Manşetin içinde şişerek kolu sıkan hava kesesi, kol çevresinin yaklaşık yüzde 75–100'ünü saracak uzunlukta ve yüzde 35–50'si kadar genişlikte olmalıdır. Kol çevresi, omuz ucu ile dirsek arasındaki orta noktadan ölçülür. Ölçüleri kolunuza uymayan bir manşet sonucu yanıltabilir, küçük bir manşet tansiyonu olduğundan yüksek, büyük bir manşet ise olduğundan düşük gösterebilir.

Birçok manşetin üzerinde, kolunuza uyup uymadığını gösteren bir işaret bulunur. Kolunuz standart manşete sığmıyorsa cihazın farklı boydaki manşet seçeneklerini sorabilirsiniz. Kol çevrenizi eczanede ya da muayene sırasında ölçtürmeniz de doğru boyu seçmenizi kolaylaştırır.

Satın almadan önce neye bakılır?

Buraya kadar anlattığımız ölçütleri, bir cihazı satın almadan önce kendinize sorabileceğiniz dört soruda toplayabiliriz.

  1. Cihazın tam model adı doğrulanmış cihaz listesinde yer alıyor mu?
  2. Cihaz otomatik bir üst kol cihazı mı?
  3. Manşet kol çevrenize uyuyor mu?
  4. Cihaz ölçümleri kaydedebiliyor mu? Ölçümleri kaydeden bir cihaz, 3–7 gün boyunca evde düzenli ölçüm alarak tutacağınız ve hekiminizle paylaşacağınız ev kaydını kolaylaştırır.

Cihazı seçtikten sonra ölçümlerinizi hep aynı cihazla sürdürmeniz, değerlerinizi birbiriyle karşılaştırmanızı kolaylaştırır. Cihazı doğru kullanmanın adımlarını Tansiyon nasıl ölçülür? yazımızda ayrıntılarıyla bulabilirsiniz.

Cihaz ne zaman kontrol ettirilmeli?

Avrupa Kardiyoloji Derneği'nin 2024 hipertansiyon kılavuzuna göre 4 yıldan eski cihazlar doğruluğunu yitirmiş olabilir ve gerekirse yenilenmelidir. Cihazın doğruluğunu zaman zaman kontrol ettirmeniz de önerilir. Amerikan Tabip Birliği'nin doğrulanmış cihaz listesi de ev cihazınızı muayeneye götürüp hekiminizin cihazıyla karşılaştırmanın yararlı olduğunu belirtir. Türkiye'de cihazınızı nerede kontrol ettirebileceğinizi, yenisini alacaksanız da satış koşullarını eczacınıza ya da aile hekiminize danışabilirsiniz.

Ne zaman hekime başvurmalı?

Evde ölçtüğünüz değerlerin ortalaması 135/85 mmHg ve üzerindeyse aile hekiminizden randevu almanızı öneririz. Cihazınızın gösterdiği değerlerden şüphe ederseniz cihazınızı ve ölçüm kaydınızı muayeneye götürmeniz yeterlidir. Evde ölçüm yaparken çok yüksek bir değerle birlikte göğüs ağrısı, nefes darlığı, konuşma güçlüğü ya da ani bir güçsüzlük fark ederseniz lütfen beklemeden 112'yi arayın. Tansiyonun hangi değerlerde tehlikeli sayıldığını Tansiyon kaç olursa tehlikeli? yazımızda ayrıntılarıyla bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Akıllı saat tansiyonu ölçer mi?

Bileğe takılan akıllı saatlerin verdiği tansiyon tahminleri, Avrupa kılavuzlarında rutin klinik kullanım için önerilmemektedir. Bu saatlerin gösterdiği değerleri ilgi çekici bir ek bilgi olarak izleyebilirsiniz, tanı ya da ilaç kararı söz konusu olduğunda ise doğrulanmış bir cihazla ölçüm gerekir.

Eski cihazımı hâlâ kullanabilir miyim?

Cihazınız 4 yıldan eskiyse doğruluğunu kontrol ettirmeniz yerinde olur. Bunun için cihazınızı muayeneye götürüp ölçümünü hekiminizin ölçümüyle karşılaştırabilirsiniz.

İlgili yazılar ve aracımız

Tansiyon takibinin yanında günlük alışkanlıklarınıza genel bir bakış için yaklaşık 6 dakikanızı ayırarak Yaşam Skorumuzla beslenme, hareket, uyku, stres, sosyal bağ ve vücut kompozisyonu alanlarında kendinizi değerlendirebilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Stergiou GS, Palatini P, Parati G, O'Brien E, Januszewicz A, Lurbe E, Persu A, Mancia G, Kreutz R. 2021 European Society of Hypertension practice guidelines for office and out-of-office blood pressure measurement. J Hypertens. 2021, 39(7):1293-1302. doi:10.1097/HJH.0000000000002843 · PubMed
  2. McEvoy JW, McCarthy CP, Bruno RM, Brouwers S, Canavan MD, Ceconi C, ve ark. 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. Eur Heart J. 2024, 45(38):3912-4018. doi:10.1093/eurheartj/ehae178 · PubMed
  3. Amerikan Tabip Birliği (AMA). Validated Device Listing (VDL) for blood pressure monitors. validatebp.org