İlk Pilates dersinden sonraki gün karın ve kalça kaslarında hissedilen yorgunluk, o yavaş hareketlerin göründüğünden daha fazlasını yaptığını fark ettirir. Bu yöntemin sağlığınıza neler katabileceğini, sonuçlarını ne zaman görmeye başlayabileceğinizi ve kimlerin bilhassa dikkatle başlaması gerektiğini bilmek, seanslarınızdan daha fazla verim almanızı kolaylaştırır.
Pilates nedir?
Pilates, nefesin kontrolüne, gövdeyi sağlam ve dengede tutmaya ve yavaş, kontrollü hareketlere dayanan bir egzersiz yöntemidir. Yerde bir mat üzerinde yapılabildiği gibi, en bilineni reformer olan yaylı aletlerle de yapılabilir. Mat ile aletli Pilatesin farkını reformer pilates yazımızda ayrıntılı anlattık.
Pilatesin faydaları nelerdir?
Pilatesin sağlığa etkileri bel ağrısı, denge, vücut ağırlığı ve vücuttaki yağ ile kas gibi dokuların oranını gösteren vücut bileşimi gibi alanlarda araştırılmıştır. Bu alanlardaki bilgimiz, birçok çalışmanın sonuçlarını bir araya getiren meta-analizlerden ve sağlık araştırmalarını sistematik biçimde derleyen uluslararası Cochrane ağının bir derlemesinden gelir. Aşağıdaki tablo her alandaki bulguyu, dayandığı çalışmaların türü ve kapsamıyla birlikte özetler. Faydaları dayandıkları çalışmalarla birlikte görmek, beklentinizi doğru kurmanıza yardımcı olur.
| Alan | Bulgu | Dayandığı çalışmalar |
|---|---|---|
| Kronik bel ağrısı | Ağrıyı ve günlük işlevlerdeki kısıtlılığı, minimal müdahaleye göre azaltır. Diğer egzersizlere kesin üstünlüğü gösterilmemiştir. | Cochrane derlemesi ve 118 çalışmalık ağ meta-analizi |
| Denge (özellikle yaşlılarda) | Kontrol gruplarına göre denge sonuçlarında iyileşme bildirilmiştir. | Yaşlılarda 12 çalışmayı birleştiren ağ meta-analizi |
| Fazla kilolu yetişkinlerde vücut ağırlığı ve yağ oranı | Karşılaştırma gruplarına göre düşüş bildirilmiştir. Çalışmalar arasındaki fark büyüktür. | Fazla kilolu ya da obez 393 yetişkinle yapılmış 11 çalışmanın meta-analizi |
| Sağlıklı yetişkinlerde vücut bileşimi | Mat pilates, diğer egzersizlere ya da kontrol koşuluna göre daha üstün bulunmamıştır. | Sağlıklı yetişkinlerde 10 çalışmalık derleme |
Kaynak: Kaynaklar listesindeki Cochrane derlemesi, ağ meta-analizleri ve meta-analizler.
Kronik bel ağrısında Pilatese dair kanıtların ayrıntısını Pilates bele iyi gelir mi yazımızda bulabilirsiniz. Denge konusunda ise yaşlı yetişkinlerde ve yaşlanmayla ilgili rehabilitasyon programlarında yapılmış 12 çalışma, birden fazla egzersiz yöntemini aynı anda karşılaştırabilen ağ meta-analizi adı verilen bir yöntemle bir araya getirilmiştir. Bu ağ meta-analizinde Pilates yapanların denge sonuçları, karşılaştırma için Pilates yapmayan kontrol gruplarına göre daha iyi bulunmuştur.
Pilates kaç günde etki eder?
Pilatesin etkisi araştırmalarda günler içinde değil, haftalarca süren programların sonunda ölçülür. Kronik bel ağrısı olan yetişkinlerde farklı egzersiz türlerini karşılaştıran 118 çalışmalık bir ağ meta-analizinde, ağrıyı ve günlük işlevlerdeki kısıtlılığı azaltmada en yararlı bulunan programlar arasında haftada 1–2 seans yapılan Pilates ile 3–9 hafta süren Pilates programları yer almıştır.
Bel ağrısı dışındaki hedefler, örneğin gövde kuvveti, esneklik ya da denge için de birkaç haftalık düzenli bir program planlamak makul bir başlangıçtır. İlk seanslardan sonra kendinizi daha rahat ya da daha toparlanmış hissetmeniz, programın size uygun olduğuna dair güzel bir işaret olabilir.
Pilates kas yapar mı?
Pilates gövdedeki derin kasları çalıştırır ve kas kontrolünü geliştirir, vücut bileşimini inceleyen meta-analizlerde ise kas kütlesinde belirgin bir artış görülmemiştir. Fazla kilolu ya da obez yetişkinlerle yapılmış 11 çalışmayı birleştiren meta-analizde, Pilates yapanlarla karşılaştırma grupları arasında kası da içine alan yağsız kütlede anlamlı bir fark bulunmamıştır. Sağlıklı yetişkinlerde mat pilatesi inceleyen 10 çalışmalık bir derlemede de mat pilatesin yağsız kütle, beden kitle indeksi ve yağ oranı bakımından diğer egzersizlere göre bir üstünlüğü bulunmamıştır.
Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktivite üzerine 2020'de yayımladığı kılavuz, her yaş grubu için düzenli kas güçlendirme etkinliğini önerir. Kas kütlenizi artırmak ya da korumak istiyorsanız Pilatesi, ağırlıklarla ya da vücut ağırlığıyla yapılan egzersizlerle, yani kuvvet antrenmanıyla birleştirebilir ve bu antrenmana haftada en az iki gün yer verebilirsiniz. Örnek bir plan için kas kaybını önleyen kuvvet antrenmanı yazımıza ve ağırlık antrenmanının faydalarını anlatan yazımıza göz atabilirsiniz.
Pilates zayıflatır mı?
Kas kütlesini anlatırken andığımız, fazla kilolu ya da obez toplam 393 yetişkinle yapılmış 11 çalışmayı birleştiren meta-analizde, Pilates yapanların vücut ağırlığı karşılaştırma gruplarına göre ortalama 2,4 kg, vücut yağ oranı ise yaklaşık 4,2 puan daha fazla düşmüştür. Aynı meta-analizde bel çevresi ölçüsünde ise anlamlı bir fark görülmemiştir.
Pilates spor mu, kardiyonun yerini tutar mı?
Pilates, düzenli yapıldığında haftalık hareket programınıza değer katan bir egzersizdir. Gündelik dilde kardiyo denen aerobik etkinlik ise tempolu yürüyüş, koşu ya da bisiklet gibi kalp atışını hızlandıran ve nefesi sıklaştıran hareketleri kapsar. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2020 kılavuzu yetişkinlere haftada 150–300 dakika orta şiddette aerobik etkinlik önerir. Pilates yavaş ve kontrollü bir tempoda yapıldığından, kalp atışını uzun süre yüksek tutan tempolu bir yürüyüş kadar bu hedefe katkı vermeyebilir. Bu nedenle haftanıza tempolu yürüyüşü de eklemek Pilatesi güzel biçimde tamamlar. Ayrıntılar için yürüyüşün faydalarını anlatan yazımıza bakabilirsiniz.
Pilatesin zararları var mı, kimler dikkatli olmalı?
Bel ağrısında Pilatesi inceleyen Cochrane derlemesinde, uygulama sırasında ya da sonrasında ortaya çıkan istenmeyen durumları, yani olumsuz olayları kaydeden iki çalışmanın birinde hiç olumsuz olay görülmemiş, diğerinde ise hafif olaylar bildirilmiştir. Pilatese yeni başlarken tedbirli ve kademeli ilerlemek her zaman yerinde bir yaklaşımdır.
Bel fıtığı gibi bir disk sorununuz yeni ortaya çıktıysa ya da aniden başlayıp bacağınıza yayılan bir bel ağrınız varsa, Pilatese başlamadan önce hekiminize ya da fizyoterapistinize danışmanız yerinde olur. Dünya Sağlık Örgütü'nün 2020 kılavuzu gebelik ve doğum sonrası dönem için ayrı öneriler içerir. Gebeyseniz ya da yakın zamanda doğum yaptıysanız, Pilatesteki hangi hareketlerin sizin için uygun olduğunu kadın doğum hekiminizle birlikte belirleyebilirsiniz.
Seanstan önce eğitmeninize bel, boyun, eklem ya da kalp sağlığınızla ilgili durumlarınızı anlatmanız, hareketlerin size göre uyarlanmasını kolaylaştırır. Ağrınızı artıran bir hareketin yerine daha rahat bir alternatif isteyebilirsiniz.
Pilatesi haftanıza nasıl yerleştirebilirsiniz?
- Haftada 1–2 Pilates seansıyla başlayabilir, birkaç hafta sonra nasıl hissettiğinize bakabilirsiniz.
- Dünya Sağlık Örgütü'nün önerdiği aerobik etkinlik süresine ulaşmak için haftanın diğer günlerine tempolu yürüyüş ekleyebilirsiniz.
- Kas kütlenizi artırmak ya da korumak istiyorsanız haftada iki gün kuvvet antrenmanı planlayabilirsiniz.
- Mat ile aletli seçenek arasında kararsızsanız reformer ve mat karşılaştırmamız size yol gösterebilir.
Uzun yaşam açısından Pilates nereye oturur?
Dünya Sağlık Örgütü'nün 2020 kılavuzu, hareket programının iki temel ayağını aerobik etkinlik ve kas güçlendirme olarak tanımlar. Denge ve gövde kontrolü bu iki ayağa eklenebilecek üçüncü bir alandır. Yaşlı yetişkinlerde Pilates yapanların denge sonuçlarını kontrol gruplarından daha iyi bulan ağ meta-analizi göz önünde bulundurulduğunda, Pilates bilhassa bu üçüncü alanda değer katabilir. Aerobik ayağı tempolu yürüyüşle, kas güçlendirme ayağını da kuvvet antrenmanıyla desteklediğinizde Pilates bu üçlünün güzel bir parçası olur.
İlk dört hafta için örnek bir plan nasıl olabilir?
Aşağıdaki tablo, bu yazıdaki önerileri bir araya getirerek bizim hazırladığımız örnek bir başlangıç planıdır. Süreleri ve gün sayısını kendi programınıza göre ayarlayabilirsiniz.
| Hafta | Pilates | Tempolu yürüyüş | Kuvvet antrenmanı |
|---|---|---|---|
| 1 | 1 seans | 2 gün, 20 dakika | Yok |
| 2 | 2 seans | 3 gün, 20 dakika | 1 gün |
| 3 | 2 seans | 3 gün, 25 dakika | 2 gün |
| 4 | 2 seans | 4 gün, 25 dakika | 2 gün |
Dördüncü haftanın sonunda duruşunuzda, bel ya da boyun rahatlığınızda ve günlük hareketlerdeki kolaylıkta neler değiştiğine bakıp programı buna göre sürdürebilirsiniz.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Pilates seansı sırasında göğsünüzde baskı ya da ağrı, alışılmadık bir nefes darlığı ya da bayılacak gibi olma hissi yaşarsanız hareketi hemen bırakın. Bu belirtiler birkaç dakika içinde geçmezse lütfen beklemeden 112'yi arayın. Bacaklarınızda ani bir güçsüzlük, idrar ya da dışkı kontrolünde zorluk ya da kasık bölgesinde uyuşma fark ederseniz de vakit kaybetmeden acil servise başvurmanız gerekir. Birkaç haftadır süren bir bel ağrısı, geceleri uykunuzu bölen bir ağrı ya da bacağınıza yayılan bir uyuşma için ise aile hekiminize başvurabilirsiniz.
Yaşam tarzınızı hangi alanlarda değerlendirebilirsiniz?
Alışkanlıklarınızın genel resmini görmek isterseniz yaklaşık 6 dakikanızı ayırarak Yaşam Skorumuzla beslenme, hareket, uyku, stres, sosyal bağ ve vücut kompozisyonu alanlarında kendinizi değerlendirebilirsiniz.
Kaynaklar
- Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020;54(24):1451-1462. doi:10.1136/bjsports-2020-102955 · DOI · PubMed
- Yamato TP, Maher CG, Saragiotto BT, et al. Pilates for low back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(7):CD010265. doi:10.1002/14651858.CD010265.pub2 · DOI · PubMed
- Fernández-Rodríguez R, Álvarez-Bueno C, Cavero-Redondo I, et al. Best Exercise Options for Reducing Pain and Disability in Adults With Chronic Low Back Pain: Pilates, Strength, Core-Based, and Mind-Body. A Network Meta-analysis. J Orthop Sports Phys Ther. 2022;52(8):505-521. doi:10.2519/jospt.2022.10671 · DOI · PubMed
- Zhao Y, Son TJ, Shin M. Pilates and AR/VR-based and other technology-assisted exercise for balance and postural control in older-adult and aging-related rehabilitation contexts: a systematic review and exploratory network meta-analysis. Front Public Health. 2026;14:1899309. doi:10.3389/fpubh.2026.1899309 · DOI · PubMed
- Wang Y, Chen Z, Wu Z, Ye X, Xu X. Pilates for Overweight or Obesity: A Meta-Analysis. Front Physiol. 2021;12:643455. doi:10.3389/fphys.2021.643455 · DOI · PubMed
- Cavina APS, Pizzo Junior E, Machado AF, et al. Effects of the Mat Pilates Method on Body Composition: Systematic Review With Meta-Analysis. J Phys Act Health. 2020;17(6):673-681. doi:10.1123/jpah.2019-0171 · DOI · PubMed



