← Sağlık Kütüphanesi

Hareket · 5 dk okuma

Reformer pilates zararlı mı? Reformer mi mat mı, hangisi kime uygun?

Pilates stüdyosunda yaylı, kayar arabalı ve reformer adı verilen o aleti ilk kez gördüğünüzde "Bu bana zarar verir mi?" diye düşünmeniz son derece doğaldır. Reformerin kendi bedeninize uyup uymadığını ve yere serilen bir minder üzerinde yapılan mat pilatese göre nasıl bir fark yarattığını bilmek, seanslara ayıracağınız zamanı ve bütçeyi yerinde kullanmanıza yardımcı olur.

Mat ve aletli Pilatesin kronik bel ağrısında altı aylık karşılaştırmasını gösteren üç kutu: işlevsellikte aletli lehine 3 puan, harekete duyulan korkuda aletli lehine 4,9 puan ve ağrı şiddetinde fark yok.
Kronik bel ağrısı olan 86 kişiyle yapılan çalışmada altıncı ayda aletli Pilates lehine işlevsellikte 3 puanlık, harekete duyulan korkuda 4,9 puanlık fark görülmüş, ağrı şiddetinde ise iki grup arasında fark görülmemiştir. Kaynak: Kronik bel ağrısında mat ve aletli Pilates randomize kontrollü çalışması, Physical Therapy, 2014.

Reformer pilates zararlı mı?

Pilatesin olası zararlarına dair bilgi veren kaynaklardan biri, bel ağrısında Pilatesin etkisini inceleyen çalışmaları sistemli biçimde bir araya getiren ve Cochrane derlemesi olarak bilinen kapsamlı bir incelemedir. Bu derlemede egzersize bağlı istenmeyen etkileri, yani olumsuz olayları kaydeden iki çalışmanın birinde hiç olumsuz olay bildirilmemiş, diğerinde ise yalnızca hafif olaylar bildirilmiştir.

Reformerle güvenli bir başlangıç yapmak isterseniz aletin nasıl çalıştığını bilmek işinizi kolaylaştırır. Reformerde direnci aletin yayları sağlar ve yayların ayarına göre aynı hareket kolaylaşabildiği gibi zorlaşabilir de. Bu nedenle hafif bir dirençle başlayıp hareketi öğretmeninizle birlikte oturtmanız, yükü zamanla ve kademeli olarak artırmanıza imkân verir.

Reformer ile mat pilatesi karşılaştıran çalışmalar ne gösteriyor?

Reformer ile mat arasındaki seçime en doğrudan cevabı, Brezilya'daki özel bir fizyoterapi kliniğinde kronik bel ağrısı olan 86 kişiyle yapılan bir çalışma verir. Katılımcıların kurayla iki gruba ayrıldığı, randomize kontrollü çalışma denen bu araştırmada gruplardan biri 6 hafta boyunca 12 seans mat pilates, diğeri ise reformerin yanı sıra diğer Pilates aletlerini de kapsayan aletli Pilates yapmıştır. Altıncı ayda aletli grup, günlük işlevlerdeki kısıtlılıkta 3 puanlık, harekete duyulan korkuyu, yani kinezyofobiyi ölçen ölçekte 4,9 puanlık küçük bir üstünlük göstermiştir. Ağrı şiddetinde ise iki grup arasında fark görülmemiştir.

Kronik bel ağrısında kullanılan egzersiz ve elle uygulanan tedavi yöntemlerini 45 çalışmanın verisiyle tek bir hesapta karşılaştıran, ağ meta-analizi adı verilen ve 2026'da yayımlanan bir analiz de benzer bir yöne işaret etmiştir. Bu ağ meta-analizinde işlevsellik kaybını azaltmada en büyük olumlu etki tahmini aletli Pilatese ait olmuş, mat pilates de en olumlu sonuç veren ilk beş yöntem arasında yer almıştır.

Mat ve aletli (reformer) pilatesin karşılaştırması
ÖzellikMat pilatesAletli pilates (reformer)
Direnç kaynağıKendi vücut ağırlığınızYaylar ve alet, ayarlanabilir
Bel ağrısında kanıtOlumlu tahminler arasında, ilk beşteAltı ayda işlevsellikte küçük üstünlük, 45 çalışmalık analizde en büyük olumlu tahmin
Ağrı şiddetiAletli Pilatesle arasında fark görülmemişMat pilatesle arasında fark görülmemiş
GerekenBir matReformer aleti

Kaynak: Kaynaklar listesindeki randomize kontrollü çalışma ve ağ meta-analizi.

Reformerin yayları hareketi kolaylaştırabildiğine göre, aynı hareketin matta mı yoksa reformerde mi kasları daha çok çalıştırdığı da merak edilen bir konudur. Kas etkinliğinin ölçüldüğü küçük bir laboratuvar çalışmasında, 16 sağlıklı kadında aynı hareket matta yapıldığında karın kaslarının hareketin bazı evrelerinde reformere göre daha fazla çalıştığı görülmüştür.

Hangisi kime uygun?

Yeni başlıyorsanız ve evde de çalışmak istiyorsanız, yalnızca bir minder gerektiren mat pilates erişilebilir bir başlangıçtır. Hareketlerde yükün ve desteğin size göre ayarlanmasını ve birebir yönlendirilmeyi tercih ediyorsanız aletli seçenek size daha rahat gelebilir. Bel ağrınız varsa, Brezilya'daki çalışmada görüldüğü gibi iki seçenek arasındaki fark küçüktür ve bu durumda esas belirleyici olan, düzenli olarak devam edebileceğiniz ve keyif aldığınız seçenektir.

Pilatesin genel faydalarını ve etki süresini Pilates faydaları yazımızda, bel ağrısındaki kanıtları ise Pilates bele iyi gelir mi yazımızda ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.

İlk reformer seansına hazırlanırken nelere bakabilirsiniz?

Reformer ile mat arasındaki seçiminizi seansın kendisi kadar öğretmeninizin yaklaşımı da etkiler. İlk derste aşağıdaki konuları öğretmeninizle konuşmanız, aletin sizin için güvenli ve rahat biçimde ayarlanmasına yardımcı olur.

  • Bel, boyun, diz ya da omuz gibi geçmiş ya da süren sorunlarınızı anlatın.
  • Yay direncini ve ayak desteğini hafif bir ayarla başlatmayı isteyin.
  • Küçük gruplarda daha çok geri bildirim alabileceğinizi düşünüyorsanız grup büyüklüğünü sorun.
  • Bir hareket ağrıyı artırıyorsa rahat bir alternatifini isteyin.

Birkaç seansın ardından hareketlerin size ne hissettirdiğine bakarak reformeri mat seçeneğiyle karşılaştırabilir, dilerseniz ikisini birlikte de sürdürebilirsiniz.

Kimler dikkatli olmalı?

Yeni başlamış bir disk sorununuz ya da ani başlayıp bacağa yayılan bir bel ağrınız varsa, aletli ya da matlı herhangi bir Pilates programına başlamadan önce hekiminize veya fizyoterapistinize danışmanız yerinde olur. Gebelikte ve doğum sonrasında hangi hareketlerin sizin için uygun olduğunu kadın doğum hekiminizle birlikte belirleyebilirsiniz. Nitekim Dünya Sağlık Örgütü'nün fiziksel aktiviteye dair 2020 kılavuzu da gebelik ve doğum sonrası dönem için ayrı öneriler içerir.

Seans öncesinde öğretmeninize bel, boyun, eklem, kalp ya da tansiyon sorunlarınızı söylemeniz ve hareketlerin size göre uyarlanmasını istemeniz, bilhassa yaylı aletlerde ilk haftaları daha rahat geçirmenize yardımcı olabilir.

Ne zaman doktora başvurmalısınız?

Seans sırasında keskin bir ağrı, bacağa yayılan uyuşma ya da güçsüzlük hissederseniz hareketi bırakın ve hekiminize başvurun. Göğüs ağrısı, alışılmadık nefes darlığı ya da bayılacak gibi olma hissi seans sırasında ya da sonrasında ortaya çıkar ve birkaç dakika içinde geçmezse lütfen beklemeden 112'yi arayın. Bacaklarınızda ani bir güçsüzlük ya da idrar ve dışkı kontrolünde zorluk da acil değerlendirme gerektiren belirtilerdir, böyle bir durumda vakit kaybetmeden bir acil servise başvurun.

Kaynaklar

  1. Yamato TP, Maher CG, Saragiotto BT, et al. Pilates for low back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2015;(7):CD010265. doi:10.1002/14651858.CD010265.pub2 · DOI · PubMed
  2. da Luz MA Jr, Costa LOP, Fuhro FF, et al. Effectiveness of mat Pilates or equipment-based Pilates exercises in patients with chronic nonspecific low back pain: a randomized controlled trial. Phys Ther. 2014;94(5):623-631. doi:10.2522/ptj.20130277 · DOI · PubMed
  3. Robles-García M, González JLS, Sánchez-Sánchez JL, et al. Comparative Effects of Therapeutic Exercise and Manual Therapy Techniques on Self-Reported Disability in Chronic Non-Specific Low Back Pain: A Network Meta-Analysis. J Clin Med. 2026;15(12):4809. doi:10.3390/jcm15124809 · DOI · PubMed
  4. Dias JM, Menacho MO, Mazuquin BF, et al. Comparison of the electromyographic activity of the anterior trunk during the execution of two Pilates exercises - teaser and longspine - for healthy people. J Electromyogr Kinesiol. 2014;24(5):689-697. doi:10.1016/j.jelekin.2014.06.005 · DOI · PubMed
  5. Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, et al. World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. Br J Sports Med. 2020;54(24):1451-1462. doi:10.1136/bjsports-2020-102955 · DOI · PubMed