Göğsünüz sıkışıyor, kalbiniz hızla çarpıyor, nefesiniz yetmiyor ve bir an öleceğinizi düşünüyorsunuz. Böyle bir anda aklınıza gelen ilk soru, yaşadığınızın ne olduğu ve ne zaman sona ereceğidir. Aynı belirtilerin bir kısmı kalp krizinde de görüldüğünden, bu belirsizlik karşısında duyduğunuz endişe son derece yerindedir.
Göğüs ağrınız ya da nefes darlığınız varsa ve bunun bir panik atak olduğundan emin değilseniz lütfen beklemeden 112'yi arayın. Panik atağı kalp krizinden ayırt etmenin neden güç olduğunu Panik atak mı kalp krizi mi? yazımızda ayrıntısıyla anlattık.
Panik atak belirtileri nelerdir?
Panik atak, aniden yükselen yoğun bir korku ya da sıkıntı dalgasıdır ve bu dalga sırasında bedensel belirtilerle zihinsel belirtiler bir arada görülür. Ruhsal bozuklukların tanısında dünyada yaygın olarak başvurulan tanı el kitabı DSM-5, panik atağı belirli ölçütlerle tarif eder. Kanadalı uzmanların kaygı (anksiyete) bozukluklarının tedavisi için hazırladığı klinik kılavuzda da aktarılan bu ölçütlere göre, bir yaşantının panik atak sayılabilmesi için aşağıdaki 13 belirtiden en az dördünün aynı atak sırasında bulunması gerekir.
- Bedensel belirtiler (10): çarpıntı ya da kalbin hızlanması, terleme, titreme, nefes darlığı, boğulma hissi, göğüs ağrısı ya da rahatsızlığı, bulantı ya da karın rahatsızlığı, baş dönmesi ya da bayılacak gibi olma, üşüme ya da sıcak basması, uyuşma ya da karıncalanma.
- Zihinsel belirtiler (3): çevrenin gerçek değilmiş gibi gelmesi ya da kişinin kendinden kopmuş gibi hissetmesi, kontrolü kaybetme ya da çıldırma korkusu, ölüm korkusu.
Bu listedeki göğüs ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı ve terleme, kalp krizinde de görülen belirtilerdir. Bu sebeple ilk atağınızda yaşadıklarınızı kendi kendinize yorumlamak yerine bir hekime değerlendirtmeniz en güvenli yoldur.
ABD Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü'ne (NIMH) göre bir kez ya da ara sıra yaşanan panik atak, tek başına ruhsal bir bozukluk sayılmaz. Atakların beklenmedik biçimde tekrarlaması ve yeni bir atak geçirme korkusunun sürüp gitmesi ise panik bozukluğu adı verilen rahatsızlığın belirtisi olabilir ve psikiyatrik bir değerlendirme gerektirebilir.
Panik atak kaç dakika sürer?
Panik atağın şiddeti, DSM-5 ölçütlerinde tarif edildiği gibi, başladıktan sonraki birkaç dakika içinde doruğa ulaşır. Atağın toplam süresi ise NIMH'ye göre birkaç dakika ile bir saat arasında değişir, kimi zaman daha da uzun sürebilir. NIMH ayrıca panik ataklarının kendi başına yaşamı tehdit etmediğini ve bedensel belirtilerin çoğunlukla zamanla geçtiğini belirtir. Ne var ki panik atağın yaşamı tehdit etmediğine dair bu güvence, ancak yaşadığınız belirtilerin başka bir sağlık sorunundan kaynaklanmadığı anlaşıldıktan sonra geçerlidir.
Panik atak tansiyonu ve nabzı yükseltir mi?
Çarpıntı, panik atağın tanı ölçütlerinde sayılan belirtilerden biridir, ancak atak sırasında yapılan tansiyon ve nabız ölçümleri herkeste aynı sonucu vermez. Panik ataklı 14 hastanın tansiyonunun ve nabzının 24 saat boyunca izlendiği küçük bir çalışmada, atakların yalnızca üçte birinde tansiyon ile nabız birlikte yükselmiş, hastaların %60'ında ise nabız artışı kaydedilmiştir. Aynı çalışmada tansiyon yükselmeleri daha çok uyku sırasında ortaya çıkmıştır. Panik bozukluğu olan hastaların gündelik yaşamları sırasında taşınabilir cihazlarla izlendiği ve kendiliğinden gelen atakların kaydedildiği daha yeni bir çalışmada ise atakların başlangıcında kalp hızının arttığı görülmüştür.
Panik atak sırasında tansiyonu ve nabzı ölçen bu iki çalışmanın bulgularını göz önünde bulundurarak, kendi ölçtüğünüz yüksek bir değeri tek başına yorumlamak yerine hekiminizle birlikte değerlendirebilirsiniz. Tansiyonunuz atakların dışında da yüksek seyrediyorsa bir hekime başvurmanız yerinde olur. Tansiyonun hangi aralıklarda normal kabul edildiğini Tansiyon kaç olmalı? yazımızda bulabilirsiniz.
Gece panik atağı (nokturnal panik atak) nedir?
Gece panik atağı, kişiyi uykudan uyandıran panik ataktır ve NIMH de panik atağın uyku sırasında başlayabileceğini belirtir. Kaygı bozukluklarında görülen uyku sorunlarına ilişkin çalışmaları bir araya getiren bir derlemeye göre gece atakları, rüyaların çoğunlukla görüldüğü REM evresinde değil, REM dışı uyku denen diğer evrelerde ortaya çıkar. Aynı derlemeye göre bu ataklar, panik bozukluğu olan kişilerin %18 ile 45'inde belirgin bir tetikleyici olmaksızın görülür.
Gece tekrar tekrar nefes darlığı ya da çarpıntıyla uyanıyorsanız bir hekime başvurmanız yararlı olur. Bu uyanmalara horlama ve uykuda nefesin durması da eşlik ediyorsa, uyku sırasında nefesin defalarca durup yeniden başladığı uyku apnesi adlı rahatsızlığı da göz önünde bulundurmak gerekir. Bu durumda uyku apnesi belirtilerine ayırdığımız yazımız size yol gösterebilir.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Göğüs ağrınız yeni ortaya çıktıysa, nefes darlığınız geçmiyorsa ya da bilinç kaybı yaşandıysa lütfen beklemeden 112'yi arayın.
- Böyle bir atağı ilk kez yaşıyorsanız bir hekime başvurmanızı öneririz, zira benzer belirtilerin bedensel bir hastalıktan kaynaklanmadığının önce anlaşılması esastır. Nitekim Sağlık Bakanlığı'nın panik bozukluğunda sunulan bakımın kalitesini izlemek için hazırladığı klinik kalite gösterge kartlarında, tanı konmadan önce kalp ritmini değerlendiren EKG, tam kan sayımı ve tiroid hormonu testleriyle bedensel nedenlerin dışlanması bir ölçüt olarak yer alır.
- Ataklarınız tekrarlıyorsa ya da yeni bir atak geçirme korkusuyla bazı yerlerden kaçınmaya başladıysanız psikiyatri polikliniğine başvurmanızı öneririz. Panik atağın tedavi seçeneklerini Panik atak nasıl geçer? yazımızda ele aldık.
İlgili yazılar
- Panik atak mı kalp krizi mi? Nasıl ayırt edilir, ne zaman 112 aranmalı
- Panik atak nasıl geçer? Atak anında yapılacaklar, ilaçsız yöntemler ve hangi doktora gidilir
Kaynaklar
- Katzman MA, Bleau P, Blier P, et al. Canadian clinical practice guidelines for the management of anxiety, posttraumatic stress and obsessive-compulsive disorders. BMC Psychiatry. 2014;14 Suppl 1(Suppl 1):S1. doi:10.1186/1471-244X-14-S1-S1 · PubMed
- ABD Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü (NIMH). Panic Disorder: When Fear Overwhelms. Erişim tarihi: 9 Kasım 2026.
- Papadimitriou GN, Linkowski P. Sleep disturbance in anxiety disorders. Int Rev Psychiatry. 2005;17(4):229-36. doi:10.1080/09540260500104524 · PubMed
- Vorob'eva OV, Khapaev BA. 24-h ambulatory monitoring of cardiovascular indices in patients with panic disorders (Rusça). Zh Nevrol Psikhiatr Im S S Korsakova. 2000;100(1):33-7. PubMed
- Meuret AE, Rosenfield D, Wilhelm FH, et al. Do unexpected panic attacks occur spontaneously? Biol Psychiatry. 2011;70(10):985-91. doi:10.1016/j.biopsych.2011.05.027 · PubMed
- T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. Panik Bozukluk – Klinik Kalite Gösterge Kartları. Mart 2021, Versiyon 1.0. Erişim tarihi: 9 Kasım 2026.



