← Sağlık Kütüphanesi

Hareket · 6 dk okuma

Zayıflamak için günde kaç adım? 10 bin adım kaç kalori yakar, kaç kilo verdirir?

Adım sayacınız akşam 10.000'i gösterdiğinde, o gün attığınız adımların karşılığını terazide de görmek istemeniz son derece doğaldır. Beklentinizi gerçekçi tutmak ise yürüyüş alışkanlığınızı uzun soluklu sürdürmenizi kolaylaştırır. Bu nedenle yürüyüşle harcanan kaloriye, bu harcamanın kiloya ne kadar yansıdığına ve yansıması için geçen zamana rakamlarla bakmak yerinde olur.

Yalnızca yürüyüşü artıran programlarda ortanca 16 haftada ortalama 1,27 kg, haftada yaklaşık 0,05 kg kilo kaybını gösteren infografik.
Beslenmesini değiştirmeden adım sayacıyla yürüme programlarına katılan 307 yetişkini kapsayan 9 çalışmanın bir araya getirildiği meta-analizde, ortanca süresi 16 hafta olan programlarda ortalama kilo kaybı 1,27 kg, haftada ise yaklaşık 0,05 kg olmuştur. Kaynak: Adım sayacı (pedometre) temelli yürüme programları meta-analizi, Annals of Family Medicine, 2008.

10.000 adım kaç kalori yakar?

Yürürken harcadığınız enerji, attığınız adımların sayısından çok vücut ağırlığınıza, yürüme hızınıza ve yürüdüğünüz süreye bağlıdır. Bu enerjiyi hesaplamak için yetişkinlerde fiziksel aktivitelerin enerji maliyetini tek tek listeleyen ve 2024 Adult Compendium of Physical Activities adıyla bilinen başvuru kaynağından yararlanılır. Compendium, enerji harcamasını MET adı verilen bir birimle verir. Bir aktivitenin MET değeri, o aktivite sırasında dinlenme hâlindekinin kaç katı enerji harcandığını gösterir ve 1 MET kabaca kilo başına saatte 1 kaloriye karşılık gelir. 2024 Adult Compendium'a göre düz zeminde orta tempoda, yani saatte 2,8–3,4 mil (yaklaşık 4,5–5,5 km) hızla yürümenin değeri 3,8 MET'tir.

Yürüme temposu üzerine yapılan çalışmaları özetleyen bir derlemeye göre yetişkinlerde dakikada yaklaşık 100 adım, yürüyüşün orta şiddete ulaştığı sınır kabul edilir. Bu tempoda 10.000 adım yaklaşık 100 dakika sürer. Compendium'daki 3,8 MET değerini bu süreyle birleştirip dinlenirken zaten harcayacağınız enerjiyi çıkardığımızda, farklı vücut ağırlıkları için aşağıdaki tablodaki değerlere ulaşırız.

10.000 adımın yaklaşık ek enerji harcamasına dair örnek hesap (orta tempo, yaklaşık 100 dakika)
Vücut ağırlığıEk enerji harcaması
60 kgyaklaşık 280 kalori
80 kgyaklaşık 370 kalori
100 kgyaklaşık 470 kalori

Tablodaki değerleri (3,8 − 1) MET × kilo × 100/60 saat formülüyle kendimiz hesapladık. MET değerini 2024 Adult Compendium'dan, dakikadaki adım sayısını yürüme temposu üzerine yapılan derlemeden aldık.

Daha hızlı yürüyenler aynı sayıda adımı daha kısa sürede atar ve bu hızdaki yürüyüşün MET değeri de yükselir. Bu nedenle sizin için geçerli değer, temponuza ve kilonuza göre tablodakinden biraz farklı çıkabilir.

Her gün 10.000 adım kaç kilo verdirir?

Yürüyüşün tek başına ne kadar kilo verdirdiği sorusu, 2008'de yayımlanan bir meta-analizde incelenmiştir. Meta-analiz, aynı soruyu araştıran çalışmaların sonuçlarını bir araya getirip birlikte değerlendiren bir yöntemdir. Bu meta-analizde, beslenmeyi değiştirmeden yalnızca adım sayacıyla yürüyüşü artırmayı hedefleyen programları inceleyen 9 küçük çalışma ve bu çalışmalara katılan toplam 307 yetişkin bir araya getirilmiştir. Programların ortanca süresi, yani süreler kısadan uzuna sıralandığında ortaya düşen değer 16 haftadır ve katılımcıların kilosu ortalama 1,27 kg azalmıştır. Bu kayıp haftada yaklaşık 0,05 kg'a karşılık gelir ve yalnızca yürüyüşünü artıran kişilerde kilo kaybının mütevazı kaldığını gösterir.

Aynı meta-analizde program süresi uzadıkça kilo kaybının da arttığı görülmüştür. Katılımcıların %73'ü kadındır ve bir araya getirilen çalışmaların kimi, katılımcıların kurayla gruplara ayrıldığı randomize kontrollü çalışma, kimi ise bir katılımcı grubunun program boyunca izlendiği izlem çalışmasıdır. Haftada 0,05 kg'lık bu ortalamayı kendinizle yarıştıracağınız bir hedef olarak değil, size yol gösteren bir ölçü olarak görebilirsiniz.

Kilo, adım sayısındaki artışa günden güne değil, ağır ağır yanıt verir. Nitekim yetişkin insan metabolizmasını matematiksel olarak modelleyen bir çalışmaya göre, aldığınız ve harcadığınız enerji arasındaki dengede, yani enerji dengesinde meydana gelen bir değişikliğe vücut ağırlığının verdiği yanıtın yarı süresi yaklaşık 1 yıldır. Yarı süre, bu değişikliğin terazideki karşılığının yarısının ortaya çıkması için geçen zamandır. Adım sayacıyla yürüme programlarını bir araya getiren meta-analizdeki haftalık ortalama 0,05 kg kayıpla 1 kilo vermek için de yaklaşık 20 hafta gerekir.

Zayıflamak için adım sayısını nasıl kullanabilirsiniz?

Adım sayısı, kilo verme planınızın hareket ayağını güçlendirir ve beslenme ile kas gücü gibi diğer ayaklarla birlikte daha da anlam kazanır. Aşağıdaki öneriler, adım sayınızı bu bütünün içinde kullanmanıza yardımcı olabilir.

  • Önce bir haftalık adım ortalamanıza bakın, ardından hedefinizi bu ortalamanın 1.000 adım üzerine çekin. Adım sayısının sağlığa katkısına dair kanıtları günde kaç adım atılması gerektiğini anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
  • Beslenme düzeninizi de gözden geçirin, zira enerji dengesinin öbür yarısını beslenme oluşturur.
  • Kilo verirken kas kütlenizi korumak için ağırlıklarla ya da vücut ağırlığınızla yapılan ve kuvvet antrenmanı olarak bilinen egzersizlere ve yeterli proteine yer verin. Ayrıntıları kilo verirken kas kaybının nasıl önleneceğini anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
  • Kilonuz yerinden oynamasa bile yürüyüşün kalp-damar ve metabolik sağlığınıza katkısı sürer. Bu nedenle terazinin yanı sıra bel çevrenizi, enerjinizi ve nefes alışınızı da takip edebilirsiniz.

Yürüyüşün bilhassa karın bölgesi üzerindeki etkisini yürüyüşün göbeği eritip eritmediğini anlatan yazımızda ayrıca ele aldık.

Kendi kilonuza göre kaloriyi nasıl hesaplarsınız?

Yukarıdaki tabloda üç örnek vücut ağırlığı için hesapladığımız ek enerjiyi, kendi kilonuz ve yürüyüş sürenizle de kolayca hesaplayabilirsiniz. Orta tempoda yürümenin 3,8 MET değerinden dinlenirken harcanan 1 MET çıkarıldığında geriye 2,8 kalır ve yürüyüşün ek enerjisini, bu 2,8 sayısını kilonuzla ve saat cinsinden yürüyüş sürenizle çarparak bulursunuz. Örneğin 75 kg ağırlığındaki biri orta tempoda 45 dakika yürüdüğünde ek enerji 2,8 × 75 × 0,75 hesabıyla yaklaşık 158 kalori eder. Aynı kişi dakikada 100 adım atarak 6.000 adımı yaklaşık 60 dakikada tamamlar ve harcadığı ek enerji 2,8 × 75 × 1 = 210 kalori olur. Bu hesabın bir tahmin olduğunu ve tempo arttıkça harcanan enerjinin de yükseldiğini göz önünde bulundurmak gerekir.

Kilo hedefinizde neleri bekleyebilirsiniz?

Adım sayacıyla yürüme programlarını bir araya getiren meta-analizdeki haftalık ortalama 0,05 kg'dan yola çıkarsak, yalnızca adım sayınızı artırarak 12 haftada ortalama yaklaşık 0,6 kg kayıp beklenebilir. Yürüyüşün sağlığa katkısı ise terazideki bu mütevazı rakamla sınırlı kalmaz ve günlük adım sayısı arttıkça kilodan bağımsız olarak da kendini gösterir.

Süreci daha iyi izlemek için haftalık adım ortalamanızdan, her hafta aynı koşullarda ölçtüğünüz bel çevrenizden ve merdiven çıkarken ya da tempolu yürürken nefesinizin nasıl hissettirdiğinden yararlanabilirsiniz. Terazi yerinde dursa bile bu üç ölçütteki iyileşme, doğru yolda ilerlediğinizi gösterir.

Motivasyonu nasıl korursunuz?

Matematiksel modelleme çalışmasının gösterdiği gibi vücut ağırlığı enerji dengesindeki değişikliklere ağır ağır yanıt verir. Bu nedenle ilk haftalarda terazide büyük bir değişiklik görmemeniz normaldir. Hedefinizi kilo yerine alışkanlık üzerine kurmak, örneğin haftanın 5 günü adım hedefinizi tutturmayı amaçlamak, yürüyüşü uzun süre sürdürmenizi kolaylaştırır.

Ne zaman doktora başvurmalısınız?

Beslenmenizde ya da hareket düzeninizde bir değişiklik yapmadığınız hâlde kendiliğinden kilo kaybediyor ya da kilo alıyorsanız, bu durumu hekiminizle istişare etmenizde fayda vardır. Kalp hastalığı, diyabet ya da eklem sorunlarınız varsa adım hedefinizi hekiminizle birlikte belirlemeniz yerinde olur. Yürürken göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı ya da bayılacak gibi olma hissi yaşarsanız lütfen yürüyüşü hemen bırakın ve beklemeden 112'yi arayın.

Yaşam tarzınızı hangi alanlarda değerlendirebilirsiniz?

Alışkanlıklarınızın genel resmini görmek isterseniz yaklaşık 6 dakikanızı ayırarak Yaşam Skorumuzla beslenme, hareket, uyku, stres, sosyal bağ ve vücut kompozisyonu alanlarında kendinizi değerlendirebilirsiniz.

Kaynaklar

  1. Richardson CR, Newton TL, Abraham JJ, Sen A, Jimbo M, Swartz AM. A meta-analysis of pedometer-based walking interventions and weight loss. Ann Fam Med. 2008;6(1):69-77. doi:10.1370/afm.761 · DOI · PubMed
  2. Hall KD, Sacks G, Chandramohan D, et al. Quantification of the effect of energy imbalance on bodyweight. Lancet. 2011;378(9793):826-837. doi:10.1016/S0140-6736(11)60812-X · DOI · PubMed
  3. Herrmann SD, Willis EA, Ainsworth BE, et al. 2024 Adult Compendium of Physical Activities: A third update of the energy costs of human activities. J Sport Health Sci. 2024;13(1):6-12. doi:10.1016/j.jshs.2023.10.010 · DOI · PubMed · Yürüyüş kodları (17170, 17190, 17200)
  4. Tudor-Locke C, Rowe DA. Using cadence to study free-living ambulatory behaviour. Sports Med. 2012;42(5):381-398. doi:10.2165/11599170-000000000-00000 · DOI · PubMed