Gece yarısı yatak arkadaşınızın dirseğiyle uyanmak ya da sabah kendi horlamanızın ses kaydını dinlemek, insanın aklına ister istemez bir şeylerin yolunda gidip gitmediği sorusunu getirir. Horlama çoğu zaman uykunuz hakkında bir ipucu taşır ve bu ipucunu hangi durumlarda ciddiye almak gerektiğini bilmek, hem gönül rahatlığıyla uyumanızı hem de gerektiğinde doğru kapıyı çalmanızı sağlar.
Horlama neden olur?
Uyku sırasında kaslar gevşediğinde burun ve boğazdan oluşan üst hava yolu daralır ve horlama, bu daralmış yoldan geçen havanın yumuşak dokuları titreştirmesiyle oluşan sestir. Hava yolunun uykuda daralması, horlamanın yanı sıra nefesin uyku boyunca tekrar tekrar durduğu ya da azaldığı ve uyku apnesi adı verilen durumda da rol oynar. Uyku apnesinde nefesin durduğu anlara apne, azaldığı anlara hipopne denir ve uykunun her saatinde görülen apne ve hipopne sayısını veren apne-hipopne indeksi (AHI), uyku sırasındaki solunum bozukluğunun şiddetini gösterir.
Hava yolunu daraltan ve çoğu zaman değiştirilebilen etkenlerden fazla kilo, alkol ve gece burun tıkanıklığının horlama ve uyku apnesiyle ilişkisi çeşitli çalışmalarda incelenmiştir. Aşağıdaki tablodaki kilo ve burun tıkanıklığına dair bulgular, ABD'nin Wisconsin eyaletinde aynı yetişkinleri yıllar boyunca izleyen ve Wisconsin Uyku Kohortu olarak bilinen kohort çalışmasının verilerinden gelir. Alkolle ilgili bulgu ise birden çok çalışmanın sonuçlarını bir araya getirip birlikte değerlendiren bir meta-analize dayanır.
| Etken | Çalışmalar ne göstermiş? | Kanıt türü |
|---|---|---|
| Fazla kilo | Kilodaki %10 artış, apne-hipopne indeksinde yaklaşık %32 artışla, kilodaki %10 azalma ise yaklaşık %26 azalmayla ilişkili bulunmuş. | Kohort çalışması, 690 kişi |
| Alkol | Alkol alınan gecelerde saatteki apne ve hipopne sayısı ortalama 4 daha yüksek, horlama da daha şiddetli bulunmuş. | 13 küçük çalışmanın meta-analizi |
| Gece burun tıkanıklığı | Gecelerin çoğunda şiddetli tıkanıklığı olanlarda sık horlama olasılığı, tıkanıklığı olmayanlara göre 3,0 kat yüksek bulunmuş. | Kohort çalışması, 4.916 kişi |
Wisconsin Uyku Kohortu'nda gece burun tıkanıklığı ile sık horlama arasındaki ilişki, uyku apnesi olan katılımcılar analizden çıkarıldığında da sürmüştür. Kilo satırındaki Wisconsin çalışması ise horlamayı doğrudan değil, uyku sırasındaki solunum bozukluğunun şiddetini apne-hipopne indeksiyle ölçmüştür ve kilo değiştikçe bu indeksin de değişmesi, üst hava yolunun kilodan etkilendiğine işaret eder.
Horlama tehlikeli midir?
Horlamanın tehlikeli olup olmadığı, tek başına mı yoksa nefes duraklamalarıyla birlikte mi görüldüğüne bağlıdır. Uyku apnesi eşlik etmeyen horlamaya birincil horlama ya da basit horlama denir. Nitekim Finlandiya'da 30 yaş ve üzeri 5.177 yetişkinin ortalama 11 yıl boyunca izlendiği ulusal bir kohort çalışmasında, katılımcıların kendi bildirdiği basit horlama, sonraki yıllarda görülen kalp-damar olaylarıyla ilişkili bulunmamıştır.
Finlandiya'daki bu ulusal kohort çalışmasında horlayanlar arasında sık nefes duraklaması bildirenlerde ise kalp-damar olayı riski 2,19 kat, çok yüksek sesli ve düzensiz horlayanlarda 1,82 kat yüksek bulunmuştur. Çin'de yaklaşık 490 bin kişinin izlendiği bir başka kohort çalışmasında da düzenli horlama, 50 yaşın altındaki kişilerde kalp-damar hastalığı riskindeki küçük bir artışla ilişkili bulunmuştur.
Basit horlama ile uyku apnesi nasıl ayrılır?
Horlamanın tehlikeli olup olmadığı nefes duraklamalarının eşlik edip etmemesine bağlı olduğundan, uyku apnesini düşündüren işaretleri tanımak esastır. Horlamanıza aşağıdaki işaretlerden biri ya da birkaçı eşlik ediyorsa uyku apnesi açısından bir değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.
- Yatak arkadaşınızın fark ettiği nefes duraklamaları
- Çok yüksek sesli ve düzensiz horlama
- Yeterince uyumuş olmanıza rağmen gündüzleri yorgun ya da uykulu hissetmek
- Yüksek tansiyon
Basit horlamayı uyku apnesinden kesin olarak ayıran, gece boyunca solunumu kaydeden bir uyku testidir. Bu uyku testinin nasıl yapıldığını uyku apnesi testi yazımızda, uyku apnesinin belirtilerini ise ayrıntısıyla uyku apnesi belirtileri yazımızda anlattık.
Horlama için hangi doktora gidilir?
Sağlık Bakanlığı'na bağlı İzmir İl Sağlık Müdürlüğü'nün horlama ve tedavisi üzerine hazırladığı bilgilendirme sayfasında, horlama yakınması olanların bir uyku bozuklukları merkezine başvurması önerilir. Yakınınızda bir uyku bozuklukları merkezi yoksa ya da nereye başvuracağınızı bilmiyorsanız aile hekiminiz sizi doğru polikliniğe yönlendirebilir. Horlamanın tedavisinde ameliyat gibi bir seçenek gündeme gelecekse, İl Sağlık Müdürlüğü'nün aynı sayfasına göre önce uykunuzun bir gece boyunca kaydedildiği bir uyku laboratuvarında değerlendirilmeniz önerilir.
Randevunuzu Sağlık Bakanlığı'nın Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) üzerinden alabilirsiniz. Muayeneye yatak arkadaşınızın gözlemlerini ve mümkünse horlamanızın kısa bir ses kaydını da götürmeniz, hekiminizin değerlendirmesini kolaylaştırır.
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Horlamanıza nefes duraklamaları, gündüz uykululuğu ya da yüksek tansiyon eşlik ediyorsa bir randevu almanız yerinde olur.
- Araç kullanırken ya da uyanık kalmanız gereken başka anlarda uyuyakalıyorsanız randevunuzu geciktirmemeniz bilhassa önemlidir.
- Horlamanın tehlikesini anlatırken andığımız kalp-damar olaylarının en bilinenleri kalp krizi ve inmedir. Göğüs ağrısı ya da ani nefes darlığı gibi kalp krizini düşündüren belirtiler ya da yüzde sarkma, kolda güçsüzlük ve konuşma bozukluğu gibi inme belirtileri ortaya çıkarsa lütfen beklemeden 112'yi arayın.
- Bu yazıda yetişkinlerdeki horlamayı ele aldık. Çocuğunuzun horlaması için ise çocuk hekiminizle istişare edebilirsiniz.
Araçlarımız ve ilgili yazılarımız
Uykunuzu diğer yaşam alanlarıyla birlikte gözden geçirmek isterseniz yaklaşık 6 dakikanızı ayırarak Yaşam Skorumuzla beslenme, hareket, uyku, stres, sosyal bağ ve vücut kompozisyonu alanlarında kendinizi değerlendirebilirsiniz.
Horlamayı azaltmak için neler yapılabileceğini horlama nasıl geçer yazımızda, horlamaya karşı kullanılan aparat ve bantların hangi kanıtlara dayandığını ise horlama aparatı yazımızda bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- Young T, Finn L, Palta M. Chronic nasal congestion at night is a risk factor for snoring in a population-based cohort study. Arch Intern Med. 2001;161(12):1514-1519. doi:10.1001/archinte.161.12.1514 PubMed · DOI
- Peppard PE, Young T, Palta M, Dempsey J, Skatrud J. Longitudinal study of moderate weight change and sleep-disordered breathing. JAMA. 2000;284(23):3015-3021. doi:10.1001/jama.284.23.3015 PubMed · DOI
- Burgos-Sanchez C, Jones NN, Avillion M, et al. Impact of Alcohol Consumption on Snoring and Sleep Apnea: A Systematic Review and Meta-analysis. Otolaryngol Head Neck Surg. 2020;163(6):1078-1086. doi:10.1177/0194599820931087 PubMed · DOI
- Niiranen TJ, Kronholm E, Rissanen H, Partinen M, Jula AM. Self-reported obstructive sleep apnea, simple snoring, and various markers of sleep-disordered breathing as predictors of cardiovascular risk. Sleep Breath. 2016;20(2):589-596. doi:10.1007/s11325-015-1253-4 PubMed · DOI
- Wei Y, Lv J, Guo Y, et al. Age-Specific Associations Between Habitual Snoring and Cardiovascular Diseases in China: A 10-Year Cohort Study. Chest. 2021;160(3):1053-1063. doi:10.1016/j.chest.2021.04.070 PubMed · DOI
- T.C. Sağlık Bakanlığı, İzmir İl Sağlık Müdürlüğü. Horlama ve Tedavisi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2026.



