Alışveriş sitelerinde horlamayı bitireceğini vaat eden bantlar ve apareyler art arda sıralanır ve her biri bir öncekinden daha iddialı görünür. Bu ürünlerden hangisine bütçe ayıracağınızı düşünürken her birinin arkasında ne kadar sağlam bir araştırma bulunduğunu bilmek, size esaslı bir dayanak sağlar. Ürün türlerini bu gözle yan yana koyduğumuz karşılaştırma, uygun seçeneği hekiminizle birlikte belirlemenizi kolaylaştıracaktır.
Horlama aparatları ve bantları hangi çalışmalara dayanır?
Horlama için satılan ürünlerin işe yarayıp yaramadığını sınayan araştırmaların türü ve kapsamı, ürün türüne göre birbirinden çok farklıdır. Aşağıdaki tabloda ürün adı vermeden ürün türlerini dayandıkları çalışmalara göre karşılaştırdık. Tablodaki kanıt türlerinin en güçlüleri, uzman kuruluşların tedavi kılavuzlarındaki öneriler ile katılımcıların kurayla gruplara ayrıldığı randomize çalışmalardır. Horlama kimi zaman uyku apnesinin bir belirtisi olabildiği için her seçeneğin kimin için uygun olduğunu da tabloda gösterdik.
| Seçenek | Dayandığı çalışmalar | Kimin için | Dikkat edilecekler |
|---|---|---|---|
| Alt çeneyi öne alan ağız içi aparey | 2015 tarihli AASM kılavuzunun önerisi ve 50 çiftle başlayan randomize pilot çalışma | Apnesi olmayan horlayanlar | Hekim reçetesi ve diş hekimi izlemi önerilir, diş ve kapanış değişiklikleri görülebilir |
| Dış burun bandı ve genişletici | Dokuz randomize çalışmanın derlemesi ve 12 kişilik plasebo kontrollü çalışma, etki sınırlı | Gece burnu tıkanık olanlar | Horlama sayısını azaltmış, yüksekliğini değiştirmemiş |
| Burun spreyi, homeopatik ve yağ bazlı ürünler, ilaçlar | Dokuz randomize çalışmayı kapsayan sistematik derleme, tutarlı veri yok | Horlama için uygun grup belirlenememiş | Burun tıkanıklığını tedavi etmek ayrı bir konudur |
| Mıknatıslı ürünler | Yeterli araştırma bulunmuyor | Uygun grup belirlenememiş | Etkisi gösterilmemiştir |
Alt çeneyi öne alan ağız içi aparey horlamaya iyi gelir mi?
Uyurken ağza takılan ve alt çeneyi hafifçe öne alarak boğazdaki hava yolunu genişletmeyi amaçlayan ağız içi aparey, horlama için kanıtı en güçlü cihazdır. Nitekim Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi (AASM) ile Amerikan Dental Uyku Tıbbı Akademisi'nin 2015 tarihli ortak tedavi kılavuzu, uyku apnesi olmadan horlayan ve tedavi isteyen yetişkinlere uyku hekiminin aparey reçete etmesini önerir.
Apareyi, horlamaya karşı başvurulan birkaç basit yöntemin bir arada uygulandığı bir paketle karşılaştıran randomize bir çalışma da yapılmıştır. Uyku apnesi olmadan horlayan kişiler ve yatak arkadaşlarından oluşan 50 çiftle başlayan bu çalışma, daha büyük araştırmalara zemin hazırlamak amacıyla yürütülen ve pilot çalışma adı verilen küçük ölçekli bir ön çalışmadır. Dört hafta sonunda çalışmayı tamamlayan 42 çiftte, aparey kullananların yatak arkadaşlarının %91'i horlamanın belirgin biçimde azaldığını bildirmiştir.
Pilot çalışmada karşılaştırılan diğer gruba ise burun bandı, tuzlu su ve kortizonlu bir burun ilacı olan mometazonla burun yıkama, yan yatış ve ağız bandı bir arada uygulanmıştır. Bu dört yöntemin birlikte uygulandığı grupta horlamanın belirgin biçimde azaldığını bildiren yatak arkadaşlarının oranı %58 bulunmuş ve iki grup arasında aparey lehine 33 puanlık bir fark ortaya çıkmıştır.
Horlama apareyinin yan etkileri nelerdir?
Her tedavide olduğu gibi aparey kullanımında da bazı yan etkiler görülebilir ve bu yan etkileri önceden bilmek, karar verirken işinizi kolaylaştırır. Horlama ya da uyku apnesi için kişiye özel üretilmiş apareylerin yan etkilerini inceleyen randomize çalışmaları belirli bir yöntemle tarayıp bir arada değerlendiren bir sistematik derlemede, en sık bildirilen değişikliklerin diş kapanışıyla, yani üst ve alt dişlerin birbirine oturuşuyla ilgili olduğu görülmüştür. Aynı derlemede uzun süreli aparey kullanımında çene eklemi ağrısı riski sınırlı görünmüştür.
Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi ile Amerikan Dental Uyku Tıbbı Akademisi'nin ortak kılavuzu da uyku apnesi için aparey kullanan kişilerde dişle ilgili yan etkilerin bir diş hekimince izlenmesini önerir. Aynı kılavuz, apnesi olan kişilerde hazır ürünler yerine kişiye özel üretilen ve ayarlanabilen apareylerin kullanılmasını tavsiye eder. Bu sebeple aparey seçimini internetten hazır bir ürün sipariş ederek değil, hekiminizle istişare ederek yapmanız daha doğru olur. Türkiye'deki erişim ve geri ödeme koşullarını uyku hekiminize ya da diş hekiminize sorabilirsiniz.
Horlama bandı işe yarıyor mu?
Horlama bandı denince ilk akla gelen, burnun üzerine yapıştırılan burun bantlarıdır. Burun bantları, burnun yan duvarlarını dıştan açarak havanın burundan geçerken karşılaştığı direnci azaltmayı amaçlar. Burun tıkanıklığını gidermenin horlama ve uyku apnesi üzerindeki etkisini inceleyen dokuz randomize çalışmayı bir araya getiren bir sistematik derleme, burun bandı gibi burnu dıştan açan dış burun genişleticilerinin horlamayı azalttığına işaret etmiş, apne üzerindeki etkinin ise küçük kaldığını bildirmiştir.
Uzun süren burun tıkanıklığı ve akıntısıyla seyreden kronik nezlesi olan ve uyku apnesi olmadan horlayan 12 kişiyle yapılan bir çalışmada ise gerçek burun bandı, plasebo adı verilen etkisiz bir sahte bantla karşılaştırılmıştır. Gerçek bant, sahte banda göre saatteki horlama sayısını 258'den 173'e düşürmüş, horlamanın yüksekliğini, uyku kalitesini ve uykuda nefesin saatte kaç kez durduğunu ya da azaldığını gösteren apne-hipopne indeksini ise değiştirmemiştir. Burun tıkanıklığını gidermeyi inceleyen derlemedeki çalışmalarda da, kronik nezle çalışmasında da katılımcıların burnu tıkanıktır. Tablomuzda burun bandını bilhassa gece burnu tıkanan kişiler için uygun bir seçenek olarak göstermemizin sebebi de budur.
Uykuda ağzı kapalı tutmak için dudaklara yapıştırılan ağız bantları da horlamaya karşı denenen ürünler arasındadır. Ağız bandının ağızdan nefes alan, uykuda nefes sorunu yaşayan ya da uyku apnesi olan kişilerdeki etkisini ve güvenliğini inceleyen on çalışmayı bir araya getiren bir sistematik derlemede, bu çalışmaların ikisinde apne-hipopne indeksi gibi apne göstergelerinde iyileşme görülmüş, burnu tıkalı olan kişilerde ise ağız bandının boğulma gibi ciddi riskleri tartışılmıştır. Burnunuzdan rahat nefes alamıyorsanız ağzınızı bantlamadan önce hekiminize danışmanızı bilhassa öneririz.
Burun spreyleri ve ilaçlar horlamayı azaltır mı?
Burnu dıştan açan bantlar horlamayı azaltabildiğine göre, burun spreylerinin ve ilaçların da benzer bir etki gösterip göstermediği merak edilebilir. Horlamanın ilaçla tedavisini inceleyen bir sistematik derlemede burun spreyleri, homeopatik ve yağ bazlı ürünler ve çeşitli ilaçlar gibi yaklaşımları sınayan dokuz randomize çalışmaya ve bir başka tedavi çalışmasına ulaşılmış, derleme uyku apnesi olmadan horlayan kişilerde ilaç tedavisini destekleyen tutarlı bir veri bulunmadığı sonucuna varmıştır. Burnunuz alerjik nezle gibi bir sebeple tıkanıyorsa, burun tıkanıklığının kendisi için uygun tedavi seçeneklerini hekiminizle konuşabilirsiniz.
Cihaz almadan önce ne yapmalı?
Bir cihaza karar vermeden önce horlamanızın arkasında uyku apnesi bulunup bulunmadığını öğrenmeniz akıllıca olur, çünkü apne varsa tedavi seçenekleri de değişir. Hangi hekime başvuracağınızı horlama neden olur yazımızda, apne testinin nasıl yapıldığını ise uyku apnesi testi yazımızda ayrıntısıyla anlattık. Herhangi bir ürüne para harcamadan önce kilo, alkol ve uyku pozisyonuyla ilgili atabileceğiniz adımları da horlama nasıl geçer yazımızda bir araya getirdik.
Ne zaman doktora başvurmalı?
- Horlamanıza uykuda nefes duraklamaları, gündüz uykululuğu ya da yüksek tansiyon eşlik ediyorsa, herhangi bir cihaz denemeden önce uykunuzun değerlendirilmesi için bir hekime başvurmanız yerinde olur.
- Aparey kullanırken dişlerinizde, çenenizde ya da diş kapanışınızda bir sorun fark ederseniz, cihazı bırakmadan önce diş hekiminizle ve uyku hekiminizle mutlaka görüşün.
- Araç kullanırken ya da uyanık kalmanız gereken anlarda uyuyakalıyorsanız, hekim randevunuzu geciktirmemenizi rica ederiz.
Araçlarımız ve ilgili yazılarımız
Uykunuzu diğer yaşam alanlarıyla birlikte gözden geçirmek isterseniz yaklaşık 6 dakikanızı ayırarak Yaşam Skorumuzla beslenme, hareket, uyku, stres, sosyal bağ ve vücut kompozisyonu alanlarında kendinizi değerlendirebilirsiniz.
Uykunuzun değerlendirilmesi sonucunda uyku apnesi bulunursa, uyku boyunca bir maske aracılığıyla hava yoluna basınçlı hava veren CPAP cihazının, apareyin ve sırtüstü yatmayı önleyen pozisyon tedavisinin kanıtlarını uyku apnesi tedavisi yazımızda bulabilirsiniz.
Kaynaklar
- Ramar K, Dort LC, Katz SG, et al. Clinical Practice Guideline for the Treatment of Obstructive Sleep Apnea and Snoring with Oral Appliance Therapy: An Update for 2015. J Clin Sleep Med. 2015;11(7):773-827. doi:10.5664/jcsm.4858 PubMed · DOI
- Ioerger P, Afshari A, Hentati F, et al. Mandibular Advancement vs Combined Airway and Positional Therapy for Snoring: A Randomized Clinical Trial. JAMA Otolaryngol Head Neck Surg. 2024;150(7):572-579. doi:10.1001/jamaoto.2024.1035 PubMed · DOI
- Martins OFM, Chaves Junior CM, Rossi RRP, et al. Side effects of mandibular advancement splints for the treatment of snoring and obstructive sleep apnea: a systematic review. Dental Press J Orthod. 2018;23(4):45-54. doi:10.1590/2177-6709.23.4.045-054.oar PubMed · DOI
- Kohler M, Bloch KE, Stradling JR. The role of the nose in the pathogenesis of obstructive sleep apnoea and snoring. Eur Respir J. 2007;30(6):1208-1215. doi:10.1183/09031936.00032007 PubMed · DOI
- Pevernagie D, Hamans E, Van Cauwenberge P, Pauwels R. External nasal dilation reduces snoring in chronic rhinitis patients: a randomized controlled trial. Eur Respir J. 2000;15(6):996-1000. doi:10.1034/j.1399-3003.2000.01504.x PubMed · DOI
- Achuthan S, Medhi B. A systematic review of the pharmacological approaches against snoring: can we count on the chickens that have hatched? Sleep Breath. 2015;19(3):1035-1042. doi:10.1007/s11325-015-1123-0 PubMed · DOI
- Rhee J, Iansavitchene A, Mannala S, Graham ME, Rotenberg B. Breaking social media fads and uncovering the safety and efficacy of mouth taping in patients with mouth breathing, sleep disordered breathing, or obstructive sleep apnea: A systematic review. PLoS One. 2025;20(5):e0323643. doi:10.1371/journal.pone.0323643 PubMed · DOI



